EN
Nederlandse kustzone

Nederlandse kustzone

Nature-based engineering

Kennis voor de Nederlandse kustzone ontwikkeld

Pilots en experimenten helpen de zandsuppleties beter te plannen en uitvoeren

Duinen zijn heel belangrijk voor de bescherming van het laag liggende Nederland tegen de zee. Dat zand in de kustzone heeft ook grote waarde voor natuur en recreatie. Daarom onderhoudt Nederland sinds 1990 structureel de kust via zandsuppleties. Bij suppleties draait het om sedimentvoorraden. Is er voldoende zand in het waterkerende duin? In de strandzone? En in de Nederlandse kustzone als geheel? Keer op keer wordt deze strategie positief beoordeeld. De beleidsdoelen worden, in vergelijking met harde constructies, bereikt met relatief beperkte kosten en impact. De verspreiding van het gesuppleerde zand gebeurt door wind en zee, wat het natuurlijke karakter bevordert.

Hierdoor bouwde Nederland een traditie op van investeren in kennis over de kust en effecten van zandsuppleties. Samen met Rijkswaterstaat is Deltares verantwoordelijk voor die kennisopbouw. Rijkswaterstaat zorgt er als beheerder uiteindelijk voor dat die kennis wordt toegepast.

Nederlandse kustzone

Pilots en experimenten helpen de zandsuppleties steeds beter te plannen en uit te voeren. Zo is ook het concept van 'megasuppleties' verkend, waarbij in één keer een overmaat aan zand wordt neergelegd. De verwachte voordelen? Minder natuurverstoring, nog meer gebruik van de krachten van de natuur, minder kosten en een (tijdelijk) gebied voor natuur en recreatie.

De eerste en meest iconische megasuppletie is de Zandmotor voor de Zuid-Hollandse kust. Deze is in 2011 aangelegd, 128 ha groot, met bijna 20 miljoen m3 zand. Deltares heeft een leidende rol gehad in het onderzoek vooraf en in de (tussen)evaluatie in 2016. De Zandmotor blijkt in de meeste opzichten een succes. Het zand verspreidt zich volgens verwachting en verdwijnt niet uit de kustzone. Natuur en recreatie profiteren duidelijk, al gaat de duinaangroei minder snel dan verwacht. Belangrijk is ook dat de Zandmotor een impuls geeft aan de kennis over de kust. Samen met collega kennisinstellingen en universiteiten is die kans met beide handen aangepakt. Ook het Nederlandse bedrijfsleven heeft met de Zandmotor een icoon dat belangstelling krijgt uit de hele wereld.

Door de gevolgen van klimaatverandering moet ook het Nederlandse kustbeheer zich blijven ontwikkelen, dat geldt ook voor onze kennis. Deltares en Rijkswaterstaat onderzoeken wat er straks nodig is: hoeveel zand, waar en hoe aangebracht. Hoe beter we het systeem begrijpen, hoe beter dit wordt vastgesteld. De komende jaren ligt de nadruk op de complexe delen van de kust, in de deltagebieden en bij de Wadden. De basis hiervoor ligt zoals altijd in het onderzoeksprogramma voor kustonderhoud.

Met het kustonderzoek plannen we de suppleties beter: waar, wanneer, hoeveel, voor de veiligheid nu en straks en een natuurlijke kust.
Quirijn Lodder & Carola van Gelder-Maas
RWS-WVL
De samenwerking met Rijkswaterstaat zorgt ervoor dat Nederland leidend blijft in werken met natuur bij zandige kusten.
Marcel Taal
Deltares Expert Zee en Kust Systemen

Voor dit project heeft Deltares samengewerkt met de volgende partners:

  • Wageningen UR
  • Rijkswaterstaat
Marcel

Wil je meer weten over dit project?

Marcel Taal
Expert Zee en Kust Systemen
  • +31 (0)88 33 58 024
  • Marcel.Taal@deltares.nl
0