EN
Dotteren van watergangen

Dotteren van watergangen

Nature-based engineering

Nieuwe techniek verbetert beheer van watergangen

Veiliger en schoner, met meer natuur en minder kosten

Beken en andere watergangen, zoals sloten en vaarten moeten vrij kunnen stromen. Alleen dan kunnen ze het regenwater tijdig afvoeren en aanvoerwater op de juiste plek brengen. Zo kan de waterbeheerder voorkómen dat we natte voeten krijgen en gebieden van water voorzien. Grote hoeveelheden waterplanten kunnen een vrije stroming echter belemmeren. Waterschappen in Nederland besteden het maaien van hun watergangen veelal uit en maken een maaibestek op basis van visuele en lokale inspecties. Maar het verwijderen van alle vegetatie schaadt natuurwaarden, druist in tegen de Flora- en Faunawet en brengt Kaderrichtlijn Water -doelen niet dichterbij. Bovendien zou met een meer gerichte aanpak — en soms zelfs minder financiële middelen — eenzelfde of beter rendement kunnen worden gehaald, zowel hydraulisch als ecologisch.

Het Dotterproject dat begin 2016 startte, heeft als doel beheerders van watergangen te helpen bij het uitvoeren van het maaibeheer. Die kan zo tijdig een goede aan- en afvoer garanderen, zonder onnodig natuurwaarden in en om het water te schaden. Met behulp van een full spectrum camera – die wordt bevestigd aan een drone of boot – worden vlakdekkende opnames gemaakt van de watergang. De camera maakt gebruik van reflectie van zichtbaar en onzichtbaar licht en onderscheidt op die manier vegetatie van andere elementen, zoals open water en de beschoeiing.

Dotteren van watergangen

Deze beelden worden vervolgens automatisch geïnterpreteerd, mede om de soort en hoeveelheid vegetatie te bepalen. Daarna vertalen we de aanwezige vegetatie naar weerstand tegen stroming en ecologische waarden. Op termijn komt hier ook informatie over bodemslib en slootbagger bij. Deze gegevens worden gekoppeld aan rekenmodellen voor wateraanvoer en -afvoer. In relatief korte tijd worden zo de watergangen in een groot gebied in kaart gebracht. Bovendien is er sprake van maatwerk zodat alleen op specifieke plekken wordt geïntervenieerd.

De eerste veldproeven met de camera vonden in Nederland plaats op testlocaties van de waterschappen Rivierenland en Aa & Maas in de Linge en Lage Raam. Afgelopen september is de camera in combinatie met een RPAS/drone getest in het Rivier Experiment Centre (REC) in het Zuid-Koreaanse Institute of Civil Engineering en Building Technology (KICT). Deze grootschalige buitenfaciliteit biedt de mogelijkheid om specifieke scenario’s op schaal 1:1 en gecontroleerd te testen. Over ongeveer een jaar moet de techniek daadwerkelijk in de praktijk en op grotere schaal ingezet worden door de Nederlandse waterschappen bij het beheer van watergangen.

Het TKI dotterproject geeft ons een nieuwe en nauwkeurige kijk op de vegetatie in watergangen en beken. Hierdoor kunnen we onze maaiwerkzaamheden doelmatiger en met meer oog voor de ecologie uitvoeren.
Sante Doringo
Waterschap Rivierenland
Deze nieuwe meettechnieken geven hydrologen, ecologen en groenbeheerders objectieve vlakdekkende informatie over de status van begroeiing in watergangen. Dit helpt bij de discussie over het meest effectieve beheer voor zowel waterveiligheid als de ecologische doelen vanuit de Kaderrichtlijn Water.
Ellis Penning
Deltares expert eco-engineering

Voor dit project heeft Deltares samengewerkt met de volgende partners:

  • Waterschap Rivierenland
  • Waterschap Aa en Maas
  • KnowH2O
  • KICT Korea
  • Universiteit Twente
Ellis

Wil je meer weten over dit project?

Ellis Penning
Expert eco-engineering
  • +31 (0)88 33 58 468
  • Ellis.Penning@deltares.nl
0