EN
Gouda als ‘living lab’

Gouda als ‘living lab’

Bodemdaling

Gouda aan de slag met bodemdalingsopgave

De oude binnenstad van Gouda zakt plaatselijk nog steeds door de inklinkende zachte veen- en kleibodem. Omdat de meeste historische woningen en gebouwen uit de 16de tot de 20ste eeuw niet gefundeerd zijn en dus meezakken, is het waterpeil in de afgelopen eeuwen al een halve meter verlaagd. Verder verlagen geeft risico’s voor schade aan panden die met houten palen gefundeerd zijn. Sommige andere delen van de stad zijn door ontwatering en belasting al decimeters gezakt en blijven zakken. De gevolgen zijn duidelijk voelbaar en zichtbaar; structurele schade en hoge onderhoudskosten aan wegen, spoorwegen, dijken, waterleidingen en gebouwen. Het waterbeheer en de bodemdaling zijn zeker op lange termijn niet met de conventionele maatregelen en de traditionele rol- en taakverdeling tussen gemeente, waterschap en burgers op te lossen. Het peilbeheer van grond- en oppervlaktewater kan niet los van andere maatregelen worden gezien. Nieuwe strategieën zijn nodig om de leefbaarheid en de historische gebouwen in binnensteden op lange termijn te beschermen.

Wat doen we in Gouda en wat is het resultaat?

Deltares werkt samen met de gemeente Gouda en het hoogheemraadschap van Rijnland en andere partijen om de technische en bestuurlijke oplossingsrichtingen van een toekomstbestendige binnenstad van Gouda uit te werken. De eerste stap is beter inzicht in hoe het hele systeem werkt; waarom, waar zakt de stad en waarom, waar wordt het nat? We onderzoeken de relatie tussen het grondwater, het oppervlaktewater in de grachten, de riolering, verdamping, de bodem-opbouw en de bodemdaling. In 2016 hebben we een meetnetwerk opgezet voor het grondwater. Vervolgens kijken we of we een relaties zien tussen de grondwaterstanden en bodemdaling, onder andere aan de hand van satellietmetingen.

Daarnaast hebben we de informatie en databehoefte in kaart gebracht met de verschillende stakeholders zoals STOWA, KCAF, Rioned, bewoners, het waterschap en de gemeente Gouda. Hieruit bleek de grootste wens een “schadeloket” voor publieke en private partijen om inzicht te krijgen hoe groot het probleem is. Dit is van belang om de betaalbaarheid van de beheerstrategie en de eventuele (neven)effecten te kunnen kwantificeren.

Gouda is een ‘living lab’ waar kennis en ervaring bij elkaar komt en waar we verder gaan dan innovatieve technische oplossingen: we onderzoeken ook hoe we bodemdalingsoplossingen kunnen verankeren in beleidsmaatregelen. Waar zitten de maatschappelijke, organisatorische of bestuurlijke grenzen. We brengen bodemdaling vanuit verschillende opgaven - wateroverlast, funderingsschade, schade aan infrastructuur- bij elkaar, omdat ze onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. De wijze waarop Gouda bodemdaling aanpakt kan ook andere steden in Nederland en het buitenland inspireren om een nieuwe aanpak te kiezen en anders om te gaan met grondwaterbeheersing en bodemdaling.

Het meten en monitoren van grondwater en bodemdaling is cruciaal om een idee te krijgen hoe de interactie tussen oppervlaktewater, grondwater en bodemdaling werkt in Gouda. Aan welke knoppen kunnen we draaien om de problemen te beperken en wat levert het op?
Frans van de Ven
Deltares expert stedelijk waterbeheer
Om de grote uitdagingen van bodemdaling op te pakken zijn soms ingrijpende bestuurlijke keuzes nodig. Wij zijn als gemeente blij dat Deltares de handschoen heeft opgepakt om samen deze uitdagingen aan te gaan. In het ‘living lab’ verzamelen zij lokale kennis en brengen proactief hun internationale ervaring in bij de zoektocht naar oplossingsrichtingen.
Arianne Fijan
Senior beleidsadviseur Openbare Ruimte Gemeente Gouda

Voor dit project heeft Deltares samengewerkt met de volgende partners:

  • Gemeente Gouda
  • Technische Universiteit Delft
  • Platform slappe bodem
  • STOWA
  • Royal HaskoningDHV
  • Rijkswaterstaat
  • KCAF
  • Wareco Wageningen
  • Hoogheemraadschap van Rijnland
  • RIONED
Frans

Wil je meer weten over dit project?

Frans van de Ven
Expert stedelijk waterbeheer
  • +31 (0)88 335 78 26 / +31 (0)6 51 83 50 10
  • Frans.vandeVen@deltares.nl
0